Afryka

Mandryl Barwnolicy

Pochodzenie: Afryka

(Mandrillus sphinx)

 

Występowanie:

Wilgotne lasy równikowe we wschodniej Afryce (Kamerun, Gwinea równikowa, Gabon i Kongo).

 

Morfologia:

Jest największą z małp zwierzokształtnych. Dorosłe samice osiągają wagę ok. 15 kg, samce natomiast są dużo większe i mogą ważyć nawet do 50 kg (średnio ok. 30 kg). Sierść u samic i młodych jest brązowa, natomiast samce po osiągnięciu dojrzałości płciowej (w wieku ok. 4-6 lat) uzyskują charakterystyczne, ubarwienie pyska i modzeli siedzeniowych – czerwono-niebiesko-fioletowe, natomiast sierść na ciele staje się nieco ciemniejsza i wpadająca w odcień oliwkowy, w okolicach pyska żółta. Mandryle mają bardzo krótkie, nie przekraczające 7 cm ogony. Na bezwłosej części twarzowej pyska, z obu stron biegnie od nosa w kierunku oczu 6 zgrubień, podzielonych rowkami. Dojrzałe osobniki płci męskiej posiadają również imponujące kły, osiągające długość nawet ponad 6 cm.

 

Tryb życia i zachowanie:

Zwierzę stadne, prowadzące koczowniczy tryb życia. Stado Mandryli liczy zwykle do 20 osobników i składa się z jednego samca dominującego, kilku samic i ich młodych.  Zajmuje terytorium wielkości ok. 30-50 km2, które małpy znakują wydzieliną z gruczołów, ale przy dostatku pokarmu często różne grupy łączą się ze sobą na jednym terenie. Małpy te większość czasu spędzają na ziemi, wdrapując się na drzewa głównie w poszukiwaniu pożywienia, podczas ucieczki przed drapieżnikami oraz na czas snu. Żerując, dziennie przemierzają ok. 4,5 km. Wszystkie osobniki w stadzie są ze sobą bardzo zżyte – dużo czasu spędzają na wzajemnej pielęgnacji sierści, w wychowywaniu młodych biorą udział wszystkie samice. Rolą samca jest ochrona grupy – dzięki pokaźnym rozmiarom i imponującym kłom są w stanie przepędzić nawet głodnego lamparta.

 

Pokarm:

Wszystkożerne. W ich diecie znajdziemy owoce, rośliny zielone, korzenie, nasiona, orzechy,  grzyby, jaja, larwy, owady, ślimaki, małe kręgowce.

 

Rozmnażanie:

Okres godowy mandryli trwa od lipca do października – w tym czasie ubarwienie samców staje się bardziej jaskrawe, czasem dochodzi między nimi do walk. Samice wchodzą w ruję co ok. 33 dni, dopóki nie zostaną zapłodnione. Ciąża trwa 6-7 miesięcy, po czym rodzi się jedno młode, które przez pierwszych parę miesięcy matka nosi przyczepione do brzucha. Dzieciaki usamodzielniają się po ok. roku czasu, a dojrzałość płciową osiągają w wieku 4-6 lat.

 

Długość życia:

ok. 20 lat na wolności, w niewoli nawet ponad 40 lat.

 

Ochrona:

Mandryl barwnolicy jest gatunkiem narażonym na wyginięcie (kategoria VU w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych).

 

W naszym zoo można podziwiać rodzinę Mandryli złożoną z dominującego samca – Moritza (ur. w 1999 roku), 4 samic i trójki dzieci. Najsłynniejszym osobnikiem z tego stada jest Mikołaj – młody samczyk urodzony 06.12.2017r., który został odchowany na butelce przez swoje opiekunki, kiedy parę dni po porodzie odpadł od matki i został znaleziony w krytycznym stanie. Po pół roku Mikiego udało się z powodzeniem połączyć na nowo ze stadem – adoptowała go najstarsza ciotka, która ochraniała go i troszczyła się o niego przez pierwsze miesiące adaptacji. Obecnie najmłodszym członkiem stada jest Sławek, urodzony w listopadzie 2018 roku.