Ogród Zoologiczny Zoo Safari Łódź

Marabut Afrykański

Marabut afrykański (Leptoptilos crumeniferus)

Występowanie: Afryka na południe od Sahary. Zamieszkuje sawanny, łąki, mokradła, brzegi rzek i jezior. Bardzo często spotykany w okolicach wiosek rybackich i wysypisk śmieci.

Morfologia: Ptak ten osiąga wielkość do 1,5m wysokości i 9 kg wagi. Znany jest z jednej z największych na świecie rozpiętości skrzydeł – średnio 230-290 cm. Posiada charakterystyczną, nieopierzoną szyję i głowę, podobnie jak u sępów – jest to przystosowanie do padlinożerności. Skóra w tym miejscu jest różowa, w nieregularne, ciemne plamy i plamki. Dziób długi, stożkowy, bardzo twardy i mocny. Na podgardlu występuje worek skórny, który w okresie godowym nadyma się i umożliwia wydawanie charakterystycznych dźwięków. Upierzenie czarne na grzbiecie (w okresie godowym zyskujące zielonkawy połysk), białe od strony brzusznej.  

Tryb życia i zachowanie: Zwierzę społeczne, lubi przebywać w dużych koloniach (liczących nawet ponad 1000 osobników), a także w otoczeniu innych gatunków. Zwykle prowadzi osiadły tryb życia, czasem lokalnie wędrując w poszukiwaniu pożywienia lub wody. Często śledzi sępy, które ułatwiają mu zdobywanie pokarmu – ich dzioby są lepiej przystosowane do rozdzierania skóry i porcjowania posiłku, z którego marabut chętnie korzysta. Jest doskonałym lotnikiem, potrafi wznieść się za wysokość nawet 4 km.

Pokarm: Głównie padlinożerny, jednak w jego diecie można spotkać także żywe ryby, owady, żaby, drobne gady, gryzonie i małe ptaki. Marabuty często gromadzą się w okolicach siedlisk ludzkich, gdzie wyjadają skrawki ryb i inne odpady, wyrzucone przez ludzi.

Rozmnażanie: W okresie rozrodczym łączy się w duże kolonie, złożone z kilkudziesięciu do kilku tysięcy par marabutów, a także często innych ptaków. Samiec buduje z patyków gniazdo o średnicy ok 1 metra, położone 10-30 metrów nad ziemią (na drzewach, klifach, a nawet budynkach) - następnie wprowadza się tam jedna z zalecających się samic, która zostanie zaakceptowana przez budowniczego. Raz w roku samica składa od 2-3 białych jaj, które wysiaduje na zmianę z partnerem przez ok.  29–31 dni. Pisklęta po wyjściu z jajka są prawie zupełnie nagie, opierzają się dopiero po ok. 3-4 miesiącach, wtedy też powoli zaczynają się usamodzielniać. Młode ptaki posiadają białe, puchowe pióra na głowie, które z wiekiem zanikają.  Dojrzałość płciową uzyskują w wieku 3-4 lat,

Długość życia: Na wolności do 20 lat, w niewoli nawet ponad 30 lat.

Ochrona: Marabut afrykański nie jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych posiada kategorię LC (najmniejszej troski).

Ciekawostki: Marabut afrykański należy do rodziny ptaków bocianowatych, której jest największym gabarytowo przedstawicielem.

Marabuty są bardzo pożyteczne – sprzątają środowisko z padłych zwierząt, a także ludzkich śmieci. Tym samym zapobiegają też np. rozprzestrzenianiu się wielu chorób. Ich żołądki produkują bardzo silny kwas, niszczący większość szkodliwych drobnoustrojów, dzięki czemu ptak ten może bezpiecznie jeść nawet zgniłe mięso.

Puch marabuta znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach – wytwarza się z niego pędzle daktyloskopijne (kryminalistyka), ozdoby (moda), a także muchy i spinningi (wędkarstwo). W XIX w. masowe pozyskiwanie piór puchowych doprowadziło niemal do wytępienia tego gatunku ptaka.